Witamy na Visit Omiš

Dziedzictwo kulturowe i historyczne

Dziedzictwo kulturowe i historyczne


MIRABELA

Jako stałe przypomnienie słynnej pirackiej przeszłości tuż nad starym mieście znajduje się twierdza Mirabela – jeden z najbardziej znanych omiškich zabytków.

Starzy piraci używali Mirabelę jako punkt widokowy, z którego nadzorowali Brački kanał, tak, że bogaty statki handlowe w pobliżu Omiša nigdy nie mogli przejść niezauważone. Twierdza została zbudowana w 13. wieku, a szczególnie interesujące jest, że jej wiek został ustalony dzięki starej bizantyskiej monecie, którą jakiś wizjonerski pirat wrzucił w jej fundamenty i w ten sposób przyszłym pokoleniom ułatwił proces określania wieku tej ważnej twierdzy, która w całej historii widziała wiele bitew i wojen i dużo razy odegrała kluczową rolę w obronie miasta od weneckich pistoletów.

Chociaż przez wieki z powodzeniem opierała się różnym ludzkim siłom, nawet Mirabela nie mogła oprzeć się siłom natury. Podczas wielkiej burzy w 1988 roku w wierzch twierdzy uderzył piorun i prawie całkiem zniszczył ją. Na szczęście dedykowani konserwatorz zebrali wszystkie kawałki twierdzy i w długim procesie renowacji powrócili jej pierwotny kształt.

Mirabela jest dzisiaj jednym z najbardziej znanych omiških symboli i szczególnie jest interesująca dla turystów ze względu na swoją dostępność, ale i niepowtarzalny widok na całe miasto z wierzchu twierdzy. Do Mirabeli można dotrzeć schodami, które znajdują się blisko wejścia do największego kościoła w starym mieście, Kościoła Świętego Michała, a wejści kosztuje 20 kun.

Jednak nie będziesz myśleć o pieniądzach kiedy przed tobą będą czerwone dachy starego miasta i kiedy, wspinając się na wierzch twierdzy, uświadOmiš sobie, że chodzisz po tych samych schodach, po których do swoich szybkich galer biegali starzy piraci, kiedy z wierzchu twierdzy zauważyli statki weneckie.


FORTICA

Jeśli spędzasz więcej niż jeden dzień w Omišu albo okolicy, możesz wybrać się na krótką wycieczkę do Forticy. Spacer od centrum miasta do Forticy po dobrze oznaczonym szlaku trwa najwięcej jedną godzinę, a nagroda będzie jeden z najpiękniejszych widoków w całej Dalmacji.

Kiedy wejdziecie w ponad 500 lat starą twierdzę, zrozumiecie dlaczego starzy Omišanie nieśli ciężkie kamienie na szczyt góry. Fortica oferuje wyjątkowy widok na wyspy Brač, Hvar i Šolta, kanion rzeki Cetiny i dużą część Poljic. Niezależnie od kierunku, z którego wrogowie nadchodzili, strażnicy z Forticy zawsze mogli zauważyć ich tyle wcześnie, aby ostrzec swoich współobywateli przed niebezpieczeństwem i właśnie ta twierdza jest jedną z przyczyn dlaczego Omiš został niepokonany w całej swojej historii.

Oprócz tego, że Fortica piratom służyła jako punkt widokowy, ona była i miejcem schronienia. W przypadku bezpośredniego zagrożenia starzy Omišanie by uciekli ze swoich domów w pobliżu wybrzeża do bezpieczeństwa Forticy, a był nawet plan, jeśli wrogowie wystarczająco przybliżą się, pchnąć na miasto duże kamienie ze szczytu góry. Na szczęście, mimo wielu bitew, które prowadzili piraci, ten plan nigdy nie został wykonany i liczne omiškie domy, ulicy i place zostały zachowane do dzisiaj.

Istnieje kilka dróg, po których można dotrzeć do Forticy. Najłatwiejsza i najpopularnejsza droga znajduje się we wschodnej części miasta. Od zakładu produkcji makaronu Prerada wspinaj się krętą drogą, aż po lewej stronie zobaczysz znak z napisem Fortica. Od tej chwili czeka na ciebie 15 minut lekkiego wspinania się, a wejście do twierdzy kosztuje 15 kun. To jest w przybliżeniu jedna kuna za każdy selfie, który na pewno zrobicie na wierzchu twierdzy, kiedy za tobą będą liczne dalmatyńskie wyspy ;)


DOM SZCZĘŚLIWEGO CZŁOWIEKA (16. WIEK)

Spacerując po licznych ulicach Omiša na prawie każdym kroku można natknąć się na interesujący rynek albo dom. Jeden z nich jest szczególnie drogi lokalnej ludności i interesujący dla turystów. W końcu, nie jest wiele domów na tym świecie, które mają oficjalną nazwę, a co dopiero tak interesujące jak - "Dom szczęśliwego człowieka".

Jego nazwa pochodzi od napisu nad drzwiami wejściowymi, na którym, w tłumaczeniu z łaciny, pisze: "Dziękuję Ci, Panie, że byłem na tym świecie" (GRATIAS AGO TIBI DNE QUIA FUI IN HOC MONDO). Przypuszcza się, że to był dom prawnika Ivana Primojevića, adwokata i ambasadora omiškiej komuny w Wenecji.

Niestety, dzisiaj nie wiemy dużo o pierwotnym właścicielu tego pięknego renesansowego domu, ale na szczęście, dom, w którym mieszkał został dobrze zachowany przez wiele wieków i dzisiaj jest najpiękniejszym przykładem klasycznej dalmatyńskiej architektury z okresu weneckiego.

"Dom szczęśliwego człowieka" został zbudowany tak, że na parterze znajduje się warsztat i pokój dzienny, na pierwszym piętrze sypialnie, a na drugim i najwiższym piętrze jest kuchnia. Ten typ projektowania wnętrz od wielu lat zdziwiał historyków, aż wreszcie zrozumieli, dlaczego dawni architekci rozmieszczyli wnętrz w taki, pozornie niepraktyczny, sposób.

W średniowieczu, dużo omiškich domów uległo zniszczeniu przez pożar. Jak to jest dobrze znane, ogień w domach z reguły można znaleść w kuchni. Domy, gdzie kuchnia była umieszczona na niższych piętrach podczas pożaru najczęściej zostały przekształcone w próch. Z czasem starzy Omišanie zrozumieli, że "podnosząc" kuchnię na wyższe piętra zmniejszają szkody spowodowane przez pożar i wkrótce ten sposób budownictwa stał się standardem.

"Dom szczęśliwego człowieka" jest jednam z pierwszych w Omišu, który został zbudowany w ten, w tym czasie inowacyjny, sposób. Kto wie, może to jest powodem, dlaczego jego właściciel był tak szczęśliwy ;)
 


MOSTINA

Podwodny mur, który miał tajemne przejście dostosowane do szerokości i zanurzenia pirackich łodzi – sagitta i stanowił nieprzejezdną barierę i pułapkę dla statków napastników.


KOŚCIÓŁ ŚW. PIOTRA (X WIEK)

Ze względu na ochronę i elementy architektoniczne, jest ważnym przedstawicielem starego chorwackiego przedromańskiego budownictwa sakralnego, pierwsza wzmianka pojawia się w 1074 roku, podczas panowania króla Slavca.


ILIRYJSKIE SEMINARIUM DUCHOWNE (1750.)

Na ruinach starego benedyktyńskiego, a później franciszkańskiego klasztoru zostało założone seminarium duchowne głagolickich księży. Seminarium duchowne było z przerwami aktywne aż do 1879.roku.


STARY OMIŠKI CMENTARZ

Stary omiški cmentarz z mauzoleum rodziny Bonitio - Drašković (1630.) i kościołem Matki Boskiej Śnieżnej, który został zbudowany na fundamentach wczesnochrześcijańskiego kościoła, jest unikalny ze względu na rodzaj grobu z rzeźbionymi napisami na otwartej przestrzeni. Na cmentarzu znajduje się sześć sarkofagów z czasów rzymskich z oryginalnymi znakami i napisami, jak również liczne grobowce omiškich rodzin, z których najstarsza pochodzi z 1515. roku.
Tutaj została znaleziona płyta księcia Miroslava (XII w.)– nagrobek pisan pismem bosančica, który świadczy o słynnej książęcej rodzinie Kačić, znanej z wielu kapitanów pirackich, wymienonych w wielu źródłach historycznych od Rzymu do Stambulu.


POLJIČKI RYNEK (POCZ. 17. WIEKU)

Miejsce rynku głównego, handlu ziarnem i targów. Reprezentatywny wygląd dostaje na początku 17. wieku,  a został uporządkowany w 1811 roku podczas regulacji brzegu rzeki. Štandarac do flagi z herbem prowidura Molina (1671.), służył do ogłaszania rozkazów i publicznego ukarania drobnych przestępstw.


DOM CARALIPEO (POCZ. 17. WIEKU)

Wczesnobarokowy budynek, jeden z pierwszych domów rodzinnych budowanych wzdłuż zachodniego muru. Przykład dwupiętrowego budynku z eleganckimi balkonami, który ze względu na mury miejskie byli montowane wysoko na drugim piętrze. Na nim jest tablica pamiątkowa, którą dla Pavla Caralipea postawili Ivan Matulić i Ante Benković z obywatelami w 1811 roku z powodu zasług w regulacji brzegu rzeki.


KOŚCIÓŁ PARAFIALNY ŚWIĘTEGO MICHAELA (POCZ. 17. WIEKU) Z DZWONNICĄ (POCZ. 18. WIEKU)

Łączy w sobie cechy stylowe gotyku, renesansu i wczesnego baroku. W kościele dominuje luksusowy portal kamienny warsztatu bračkiej rodziny Bokanić, okienna róża, statua sv. Michaela i herb Omiša. Na ścianie nad wejściem bocznym znajdują się herby weneckich prowidurów. Nowa dzwonnica została zbudowana według projektu weneckiego inżyniera Giovannia Battisty Camozzinia. Ma wartościowe artefakty religijne.


KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO DUCHA (1585.)

Został zbudowany na miejscu gotyckiego kościoła, który został całkowicie odnowiony w 1585 roku. Znajduje się on pod Omiškim zamkiem w centrum dawnych organów zarządzających komuny (miejscowej loży i biura administracyjnego i blisko pałacu prowidura). Obraz w oltarzu „Zejście Ducha Świętego“, namalował Jacopo Palma Młodszy (pocz. 17. wieku).


KOŚCIÓŁ ŚW. ROCHA (16. WIEK)

Kościół, który ma taką samą nazwę jak bractwo. Dla oltarzu z herbem książąt Kačić Francesco Negri namalował obraz „Madona z Dzieciątkiem, św. Rochem i Sebastianem“. Św.. Rocho i Sebastian to patroni chroniące od dżumy, która kilkakrotnie zagrażała mieście.


WSCHODNIA BRAMA MIASTA (16. WIEK)

Brama łądowa (Porta terraferma) należy do dobrze zachowanych murów miejskich wschodnich. Od niej do zachodniej bramy na rzeki rozciąga się główna ulica miasta. Napis nad drzwiami (1682.) świadczy o ich budowie w czasie panowania Wenecji.


PLAC TARGOWY (15/16. WIEK)

Główna ulica miasta rozciąga się od wschodniej bramy łądowej do dużej bramy zachodniej („drzwi od ryku“). Jej rolę społeczną od połowy 20. wieku przejmuje Fošal – nowoczesna promenada miasta i droga.


FOŠAL (2. POŁ. 19. WIEKU)

Nowoczesna promenada miasta i droga zbudowana na miejscu obronnego rowu wodnego (tal. fossa) i zniszczonych południowych murów miejskich. Świadczy o ekspansji miasta z powodu uprzemysłowienia i modernizacji dróg transportowych.


DOM FISTIWAŁU DALMATYŃSKICH KLAP OMIŠ (16. WIEK)

Jednopiętrowy budynek z póżniej wybudowaną monoforą renesansową z herbem rodziny Tomadelli. Z powodu krzyżu w herbie został nazwany „Pałacem biskupa“. Nad nadprożem przed wejściem znajduje się herb rodziny Caralipeo-Despotović (16. wiek).


WIEŻA TURJUN (POCZ. 17. WIEKU)

Kątowa, kwadratowa wieża łądowa (Torre di terraferma), pozostała po rozbiórki i renowacji części połudnowo-wschodnich murów miejskich. Obok niej była „Brama do ogrodów“, która prowadziła do pól i ogrodów na piaszczystym półwyspie Punta. Na fasadzie wieży zachowały się weneckie herby z różnych okresów.


HERB OMIŠA (1594.)

Herb Omiša wmurowany z bocznej strony dwupiętrowego budynku zbudowanego na miejscu, gdzie w czasie panowania Wenecji była loża miasta i biuro administracyjne. Obok niego jest płyta z hasłem BONUM DE MERO BONO (Dobro pochodzi z czystego dobra) i rokiem 1594.


NADPROŻE ZACHODNIEJ BRAMY MIASTA (1541.)

Napis na nadprożu świadczy o budowie Zachodnich dużych drzwi („drzwi od ryku“) i murów w czasie prowidura Lorenza Minija. Z boku jest herb prowidura i herb Omiša.


KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEJ EUFEMII (5-6. WIEK)

Szczątki jednonawowego wczesnochrześcijańskiego kościoła z półkolistą absydą i subselią. Niedawno zbadane fundamenty, wykopane w 2004 roku podczas wykopalisk archeologicznych, o których mowa w zapiskach z 1527 roku. Kościół został poświęcony chalcedońskiej męczennicy Eufemii, obrońcy prawowierności.


Congregation of the Sisters, Servants of Infant Jesus, Nazareth Convent